Naar inhoud

Terug

Van Schoolpact naar samenwerkingsovereenkomst over talenten: klimmen naar de top

Het is op 20 november vijftig jaar geleden dat in Vlaanderen een Schoolpact werd afgesloten tussen de toenmalige politieke partijen. Vandaag hebben we nood aan een samenwerkingsovereenkomst over de talentontwikkeling.

In Vlaanderen mag geen enkel talent verloren gaan. Nog altijd stromen te veel leerlingen ongekwalificeerd uit en kiezen te veel leerlingen een studierichting die hun talenten niet aanboort. De motivatie van leerlingen om te leren is vaak ondermaats. Verschillende operaties zijn nodig om tot betere resultaten te komen.

We moeten het ‘broek-slijten’ voorkomen en dit van in de lagere school. Om talenten te ontbolsteren, is differentiatie in leerwegen nodig. Een betere aansluiting bij de mogelijkheden en interesses, zou veel kinderen een lijdensweg besparen. Dit vergt een brede benadering van elk kind. Niet theoretische vakken en punten staan dan centraal, maar het hele ontwikkelingspotentieel van de leerling.

Om alle potentieel van leerlingen aan te boren, zijn nieuwe inzichten en andere werkwijzen nodig. Talentontwikkeling vertrekt bij de leerling en veronderstelt een ontwikkelingstraject op maat. Stilstaan bij de eigenheid van elk kind en hiervoor respect opbrengen, staat dan voorop. Dat is in onze complexe en zeer diverse samenleving geen gemakkelijke opdracht voor de leerkracht. De school is vandaag het kruispunt van diversiteit. Er is een grote variëteit aan mogelijkheden en beperkingen van leerlingen. Aan elke leerling het juiste traject aanbieden, vraagt een bijzondere expertise. De confrontatie met verschillende culturen, een andere diversiteit, dropt de leerkracht in een zoektocht naar de juiste aanpak van een kind dat opgroeit in een andere taal, een andere levensbeschouwing,… Om steeds tot hetzelfde resultaat te komen: alle potentieel aanboren.

Om in de huidige context te evolueren naar trajectbegeleiding van elk kind volstaat een betere financiering via de werkingsmiddelen niet, maar moeten het personeelskader, de opleiding en de nascholing van leerkrachten op de schop.

Hiermee zijn niet alle problemen van de baan. Talentontwikkeling vraagt ook een engagement van ouders. Het nest waarin een kind opgroeit, is en blijft ook best de bron van waaruit opvoeding en ontwikkeling vertrekken. Ouders hebben een grote verantwoordelijkheid die ze nemen vanuit een eigen opvoedingsvisie. Scholen hebben een eigen pedagogisch project. Het project dat de school met een kind doorloopt, steunt best op het fundament dat in een gezin gelegd wordt en bouwt erop verder. Scholen staan voor de grote uitdaging om in de toekomst met ouders of andere opvoeders te komen tot een gezamenlijke visie over opvoeding en een geïntegreerde aanpak van talentontwikkeling.

Dat is allerminst eenvoudig. Meer en meer kinderen groeien op in eenoudergezinnen of in meerdere gezinnen. Duidelijke afspraken en engagementen van alle partijen zullen de ontwikkeling van het kind ten goede komen. Dit zou een continu proces van overleg en communicatie moeten zijn. Een proces dat start in de kleuterschool, en niet alleen een plaats krijgt bij de ‘overgangen’ of bij problemen.

Het is op 20 november vijftig jaar geleden dat in Vlaanderen een Schoolpact werd afgesloten tussen de toenmalige politieke partijen. Vandaag hebben we nood aan een samenwerkingsovereenkomst over de talentontwikkeling.

In Vlaanderen mag geen enkel talent verloren gaan. Nog altijd stromen te veel leerlingen ongekwalificeerd uit en kiezen te veel leerlingen een studierichting die hun talenten niet aanboort. De motivatie van leerlingen om te leren is vaak ondermaats. Verschillende operaties zijn nodig om tot betere resultaten te komen.

We moeten het ‘broek-slijten’ voorkomen en dit van in de lagere school. Om talenten te ontbolsteren, is differentiatie in leerwegen nodig. Een betere aansluiting bij de mogelijkheden en interesses, zou veel kinderen een lijdensweg besparen. Dit vergt een brede benadering van elk kind. Niet theoretische vakken en punten staan dan centraal, maar het hele ontwikkelingspotentieel van de leerling.

Om alle potentieel van leerlingen aan te boren, zijn nieuwe inzichten en andere werkwijzen nodig. Talentontwikkeling vertrekt bij de leerling en veronderstelt een ontwikkelingstraject op maat. Stilstaan bij de eigenheid van elk kind en hiervoor respect opbrengen, staat dan voorop. Dat is in onze complexe en zeer diverse samenleving geen gemakkelijke opdracht voor de leerkracht. De school is vandaag het kruispunt van diversiteit. Er is een grote variëteit aan mogelijkheden en beperkingen van leerlingen. Aan elke leerling het juiste traject aanbieden, vraagt een bijzondere expertise. De confrontatie met verschillende culturen, een andere diversiteit, dropt de leerkracht in een zoektocht naar de juiste aanpak van een kind dat opgroeit in een andere taal, een andere levensbeschouwing,… Om steeds tot hetzelfde resultaat te komen: alle potentieel aanboren.

Om in de huidige context te evolueren naar trajectbegeleiding van elk kind volstaat een betere financiering via de werkingsmiddelen niet, maar moeten het personeelskader, de opleiding en de nascholing van leerkrachten op de schop.

Hiermee zijn niet alle problemen van de baan. Talentontwikkeling vraagt ook een engagement van ouders. Het nest waarin een kind opgroeit, is en blijft ook best de bron van waaruit opvoeding en ontwikkeling vertrekken. Ouders hebben een grote verantwoordelijkheid die ze nemen vanuit een eigen opvoedingsvisie. Scholen hebben een eigen pedagogisch project. Het project dat de school met een kind doorloopt, steunt best op het fundament dat in een gezin gelegd wordt en bouwt erop verder. Scholen staan voor de grote uitdaging om in de toekomst met ouders of andere opvoeders te komen tot een gezamenlijke visie over opvoeding en een geïntegreerde aanpak van talentontwikkeling.

Dat is allerminst eenvoudig. Meer en meer kinderen groeien op in eenoudergezinnen of in meerdere gezinnen. Duidelijke afspraken en engagementen van alle partijen zullen de ontwikkeling van het kind ten goede komen. Dit zou een continu proces van overleg en communicatie moeten zijn. Een proces dat start in de kleuterschool, en niet alleen een plaats krijgt bij de ‘overgangen’ of bij problemen.

Hier knelt vaak het schoentje. De visie van ouders, leerlingen, leerkrachten en centra voor leerlingenbegeleiding (CLB’s) op opvoeding en talentontwikkeling loopt soms sterk uiteen. Het is in het belang van het kind dat een geïntegreerde aanpak alle kansen krijgt. In de toekomst moet het overleg handelen over de wijze waarop een kind of jongere stap voor stap naar zijn top kan klimmen.

Het onderwijspact van de 21ste eeuw is een overeenkomst over talentontwikkeling. Een akkoord tussen de school, de ouders en de leerling over het leertraject van de leerling.

Maar ook een overeenkomst tussen de school en het CLB, tussen de school en de lokale overheid, tussen de school en het bedrijfsleven. Het CLB, de lokale overheid en het bedrijfsleven moeten hun verantwoordelijkheid nemen om scholen te versterken in hun opdracht.

De CLB’s hebben een belangrijke opdracht in de ondersteuning van studie- en loopbaanbegeleiding van leerlingen en moeten die meer dan ooit waarmaken door te evolueren naar hét expertisecentrum in Vlaanderen inzake talentontwikkeling van kinderen en jongeren.

De lokale overheid moet worden gestimuleerd om scholen te ondersteunen in de brede benadering van ontwikkelingspotentieel. Het zijn vooral de lokale overheden die de expertise en de faciliteiten hebben op bijvoorbeeld het vlak van muzische vorming. Ook zien we in Vlaanderen dat gemeenten en steden mooie initiatieven ontwikkelen wat gelijke kansen betreft. Zij moeten hier ten volle hun rol opnemen.

Het bedrijfsleven moet aangesproken worden om zowel leerlingen als leerkrachten kansen te geven op werkervaring om van daaruit het leertraject op school bij te sturen.

Onderwijs moet zich in de 21ste eeuw inschakelen in het ruime netwerk rond de leerling en heeft de levenslange opdracht dat partnership kwaliteitsvol in te vullen. De Vlaamse overheid staat voor de uitdaging om een samenwerkingsovereenkomst over talentontwikkeling tot stand te brengen met alle betrokken partners.

Kathleen Helsen

Toegevoegd op 30 april 2009

Tags: Vlaams Parlement

Wie ik ben?

Ik ben Kathleen Helsen en woon samen met mijn man Danny en dochter Marie in Herselt. Ik ben schepen en volksvertegenwoordiger in het Vlaams Parlement. De thema's die me nauw aan het hart liggen, zijn onderwijs, werk en welzijn.

Meer over mij.

Schrijf in voor mijn nieuwsbrief

Bekijk hier alvast het archief.