Naar inhoud

Terug

Het verhaal van de gelijke lat

Er komt een nieuwe berekeningsmethode van de werkingsmiddelen voor scholen in het basis- en secundair onderwijs. Tot tevredenheid van CD&V, want de christendemocraten eisen al jaren – als enigen van toen een politieke consensus totaal niet voor de hand lag - gelijke werkingsmiddelen voor alle leerlingen die zich in dezelfde situatie bevinden, over alle onderwijsnetten heen. Maar het verhaal van de gelijke lat is in geen geval ten einde.

Dit is al een oud verhaal. Een belangrijke stap werd gezet in 1998. De toenmalige Vlaamse regering met Onderwijsminister Luc Van den Bossche sloot toen het zogenoemde Tivoli-akkoord. Dat akkoord maakte een begin met een inhaalbeweging inzake de verschillende uitbetaling van werkingsmiddelen aan het gemeenschapsonderwijs enerzijds en de gesubsidieerde scholen anderzijds. Het doel was om voor elke 100 euro werkingsmiddelen voor een leerling van een gemeenschapsschool, 76 euro aan een leerling van een gesubsidieerde school te geven. In 2006 werd dat doel bereikt.

Er komt een nieuwe berekeningsmethode van de werkingsmiddelen voor scholen in het basis- en secundair onderwijs. Tot tevredenheid van CD&V, want de christendemocraten eisen al jaren – als enigen van toen een politieke consensus totaal niet voor de hand lag - gelijke werkingsmiddelen voor alle leerlingen die zich in dezelfde situatie bevinden, over alle onderwijsnetten heen. Maar het verhaal van de gelijke lat is in geen geval ten einde.

Dit is al een oud verhaal. Een belangrijke stap werd gezet in 1998. De toenmalige Vlaamse regering met Onderwijsminister Luc Van den Bossche sloot toen het zogenoemde Tivoli-akkoord. Dat akkoord maakte een begin met een inhaalbeweging inzake de verschillende uitbetaling van werkingsmiddelen aan het gemeenschapsonderwijs enerzijds en de gesubsidieerde scholen anderzijds. Het doel was om voor elke 100 euro werkingsmiddelen voor een leerling van een gemeenschapsschool, 76 euro aan een leerling van een gesubsidieerde school te geven. In 2006 werd dat doel bereikt.

Met het nieuwe financieringssysteem gaat de huidige Vlaamse regering nu een logische stap verder. Voortaan wordt voor een school een bepaald deel van de werkingsmiddelen berekend afhankelijk van het aantal leerlingen uit kansengroepen in die school. Voor zulke leerlingen, die het in hun schoolloopbaan gemiddeld moeilijker hebben, moet de school meer inspanningen leveren voor schoolsucces. De nieuwe berekeningsmethode voor de werkingsmiddelen zegt evenwel nog niets over hoe de personeelsomkadering van de scholen zal worden bepaald. Daarover wordt pas later onderhandeld. Het verhaal is dus zeker nog niet afgelopen.

Het is overigens nog om een andere reden niet ten einde. Het compromis over de objectieve verschillen tussen de officiële onderwijsnetten en andere is eerbaar, maar er blijven verschillen.
Het huidige compromis gaat hierover. Ten eerste is er de kostprijs van de vrije keuze. Alleen het gemeenschapsonderwijs is verplicht om een initiatief te nemen (een school oprichten of instandhouden) als het aanbod van neutraal onderwijs lacunes vertoont, waardoor leerlingen/ouders op die plaats niet meer de vrije keuze hebben tussen neutraal onderwijs en vrij onderwijs. Dit systeem van vrije keuze laat relatief kleine onderwijsinstellingen en/of instellingen met dunbevolkte studierichtingen toe. Het is dan ook legitiem om ervoor te zorgen dat zulke instellingen leefbaar zijn. Het gemeenschapsonderwijs moet daarvoor bijgevolg extra werkingsmiddelen krijgen.
Het tweede, objectieve verschil slaat op de organisatie van meerdere cursussen levensbeschouwelijke vakken. Alleen het officieel onderwijs heeft die grondwettelijke verplichting. Ook dat geeft dus terecht aanleiding tot extra werkingsmiddelen.

Maar er blijven, zoals gezegd, nog belangrijke verschillen. Bepaalde uitgaven ten behoeve van het gemeenschapsonderwijs worden inderdaad voorlopig buiten deze gelijkschakeling van de werkingsmiddelen gehouden. In de eerste plaats de dotatie voor het leerlingenvervoer. In de Vlaamse begroting-2008 goed voor 4,257 miljoen euro. Oorspronkelijk waren deze middelen bedoeld voor het garanderen van de vrije keuze. De vraag is of hier geen sprake is van een dubbele financiering. Dit thema is bovendien actueel door de koppeling met de maximumfactuur voor allerlei uitstappen in het basisonderwijs, die in principe vanaf volgend schooljaar ingaat. De hoge vervoerskosten vormen een specifiek knelpunt in die maximumfactuur en het gemeenschapsonderwijs heeft daarbij de aparte dotatie voor leerlingenvervoer, andere scholen niet.
Ten tweede krijgt de algemene, administratieve omkadering van het gemeenschapsonderwijs in de begroting-2008 18,529 miljoen. Maar wat lezen we in het Vlaamse regeerakkoord? “Een transparant systeem van financiering van alle koepels wordt uitgewerkt.” Ook hier is nog slijpwerk nodig.
Ten derde krijgt het gemeenschapsonderwijs als enige een apart budget voor het eigenaarsonderhoud van zijn gebouwen: 7,809 miljoen euro in de begroting-2008. Gesubsidieerde scholen daarentegen moeten de leninglast voor zulke werken nog altijd uit hun reguliere werkingsmiddelen putten. Dit probleem inzake middelen voor grote investeringen in schoolinfrastructuur moet later zeker op de tafel komen.

Ten slotte verwijzen we naar de conclusies van het Vlaamse Kerntakendebat (2001-2003) tussen de verschillende overheden. Daarin is afgesproken dat bij gelijke financiering vanuit de Vlaamse Gemeenschap de gemeente of provincie geen bijkomende middelen meer uit de eigen begroting kan toevoegen voor onderwijs (werking en personeel), die deze gelijkheid ongedaan maakt. Ook wat de transparantie van zulke geldstromen betreft vertoont dit ‘verhaal van de gelijke lat’ nog geen happy end.


Kathleen Helsen
CD&V-onderwijspromotor

Toegevoegd op 29 april 2009

Tags: Vlaams Parlement

Wie ik ben?

Ik ben Kathleen Helsen en woon samen met mijn man Danny en dochter Marie in Herselt. Ik ben schepen en volksvertegenwoordiger in het Vlaams Parlement. De thema's die me nauw aan het hart liggen, zijn onderwijs, werk en welzijn.

Meer over mij.

Schrijf in voor mijn nieuwsbrief

Bekijk hier alvast het archief.